W pierwszym artykule serii o patencie żeglarza jachtowego omówiliśmy pełny proces uzyskiwania uprawnień — od kursu, przez egzamin, do otrzymania dokumentu z PZŻ. Teraz przyszedł czas na najczęściej stresujący moment całej drogi: egzamin praktyczny.
To ten dzień, kiedy stawiasz nogę na pokładzie egzaminacyjnego jachtu, dostajesz komendę od egzaminatora, i twoje teoretyczne 65 z 75 zdanych pytań nie ma już znaczenia. Liczy się tylko, czy potrafisz bezpiecznie i skutecznie wykonać 7-10 manewrów żeglarskich. Manewry, które jeśli przyłożyłeś się do kursu, robisz w sposób automatyczny. Manewry, które bez praktyki potrafią zniszczyć rok przygotowań.
W tym artykule krok po kroku rozkładamy, jak wygląda egzamin praktyczny na patent żeglarza jachtowego, jakie konkretne manewry musisz znać, jakie są kryteria oceny, oraz — co najważniejsze — gdzie najczęściej oblewają kandydaci i jak tego uniknąć.
Co reguluje egzamin praktyczny
Egzamin praktyczny na patent żeglarza jachtowego jest państwowym egzaminem, regulowanym przez:
- Ustawę o sporcie z 25 czerwca 2010 r.
- Rozporządzenie Ministra Sportu z 9 kwietnia 2013 r. w sprawie uprawiania turystyki wodnej
- Wytyczne Polskiego Związku Żeglarskiego (PZŻ) dla komisji egzaminacyjnych
To znaczy, że bez względu na to, w jakiej szkole zdajesz — kryteria są identyczne w całej Polsce. Egzaminator z Mazur i z Pucka oceniają według tych samych zasad.
Cena egzaminu w 2026: 250 zł (ulga 125 zł dla uczniów, studentów i osób do 26. roku życia z aktualną legitymacją).
Wydanie patentu po zdaniu: 50 zł (ulga 25 zł).
Opłatę wnosi się przelewem na konto PZŻ przed egzaminem: 62 1240 6218 1111 0010 5148 5138
W tytule: imię, nazwisko, „egzamin żeglarz”.
Warunki sprzętowe i pogodowe egzaminu
Egzamin praktyczny może odbyć się wyłącznie w określonych warunkach:
Jacht egzaminacyjny:
- Typ slup (jeden maszt, dwa żagle — grot i fok)
- Długość kadłuba co najmniej 5,5 m
- Wyposażony w silnik z biegiem wstecznym (mocy zapewniającej prędkość min. 4 węzły)
- Sprawne urządzenia cumownicze, kotwica, koło ratunkowe
Warunki pogodowe:
- Wiatr 1-5 stopni w skali Beauforta (czyli od lekkiej bryzy do świeżego wiatru)
- Wiatr silniejszy niż 5 Bf — egzamin praktyczny zostaje odwołany lub przesunięty
- Wiatr słabszy niż 1 Bf (cisza) — egzamin pod żaglami niemożliwy, czeka się na poprawę
Akwen:
- Z dostępnym pomostem do manewrów cumowniczych
- Z dostępną boją do manewrów dojścia/odejścia od boi
- Część manewrów (zwłaszcza alarm MOB) musi się odbywać na otwartym akwenie
Praktycznie: na Mazurach egzaminy w sezonie odbywają się niemal codziennie w głównych ośrodkach (Wilkasy, Giżycko, Mikołajki, Krutyń, Ruciane-Nida). W Trójmieście i na Zatoce Puckiej — od kwietnia do października.
Struktura egzaminu praktycznego
Egzamin praktyczny składa się z trzech bloków:
Blok 1: Manewry pod żaglami (kluczowy element)
To najważniejsza i najdłuższa część egzaminu. Egzaminator wybiera dla ciebie co najmniej 6-8 manewrów z listy dziewięciu wymaganych.
Blok 2: Manewry na silniku
Krótszy blok, 3 manewry obowiązkowe.
Blok 3: Praca w charakterze członka załogi + węzły + prace bosmańskie
Najmniej czasochłonny, ale wymagany.
Łączny czas egzaminu: 2-4 godziny dla pojedynczego kandydata (zazwyczaj egzamin jest grupowy, kilka osób na jednym jachcie, każdy wykonuje swoje manewry).
9 manewrów pod żaglami — pełna lista
Lista manewrów, które musisz znać na egzamin praktyczny:
1. Optymalny dobór żagli do panujących warunków
To nie jest „manewr” w klasycznym sensie, ale element oceny. Egzaminator obserwuje:
- Czy refujesz żagle przy silniejszym wietrze (np. powyżej 3 Bf z genuą, powyżej 4 Bf z fokiem)
- Czy stawiasz pełne ożaglowanie w słabym wietrze
- Czy umiesz wymienić foka na fok mniejszy w razie potrzeby
Częsty błąd: zbyt późne refowanie, gdy jacht już ma silny przechył.
2. Zwrot przez sztag (przez dziób, przez wiatr)
Klasyczny manewr żeglarski — jacht zmienia hals przechodząc dziobem przez linię wiatru.
Co musisz pokazać:
- Komendy: „Do zwrotu gotuj!” → „Zwrot!” → po zwrocie wyrównanie kursu
- Sprawne przekładanie żagli (fok luzowany, na nowym halsie wybierany)
- Jacht musi przejść linię wiatru, jeśli „zaczepi” dziobem i się zatrzyma — manewr nieudany
Kryterium: „z kursu ostry bajdewind na kurs ostry bajdewind przeciwnego halsu” — czyli przed i po zwrocie jacht musi mieć kurs ostry bajdewind (jak najbliżej wiatru).
Częsty błąd: zbyt wolny ster, jacht zatrzymuje się na sztagu, traci sterowność.
3. Zwrot przez rufę (przez baksztag)
Bardziej widowiskowy manewr — jacht zmienia hals przechodząc rufą przez linię wiatru. Bom wykonuje pełen łuk z jednej strony jachtu na drugą.
Co musisz pokazać:
- Komendy: „Do zwrotu przez rufę gotuj!” → „Refuj/Naprzód!” → wyrównanie kursu
- Kontrolowane przejście bomu (NIE pozwolić mu uderzyć w wantę!)
- Zachowanie kursu pełny baksztag przed i po zwrocie
Kryterium: „z kursu pełny baksztag na kurs pełny baksztag przeciwnego halsu”.
Częsty błąd: uderzenie bomu w wantę — to klasyczny powód oblania egzaminu. Bom przy zwrocie przez rufę musi być kontrolowany (przyciągany, potem powoli puszczany). Niekontrolowany bom = niebezpieczne dla załogi = egzaminator odbiera ster.
4. Dojście do boi
Klasyczny manewr cumowniczy — jacht dochodzi do boi tak, że dziób (lub burta) zatrzymuje się dokładnie przy boi, możesz złapać linę.
Co musisz pokazać:
- Komendy: „Załoga gotowa do dojścia do boi”
- Wybór kursu — boja zwykle podchodzona pod wiatr (jacht traci prędkość naturalnie)
- Wyłajowanie żagli w odpowiednim momencie
- Jacht zatrzymuje się dokładnie przy boi, nie 3 metry dalej
Kryterium: boja w zasięgu ręki członka załogi, jacht zachowuje sterowność.
5. Odejście od boi
Po manewrze dojścia musisz pokazać, że potrafisz odejść od boi.
Co musisz pokazać:
- Komendy: „Odejście od boi”
- Wybór kierunku odejścia (zwykle z wiatrem, żeby jacht nabrał prędkości)
- Stawianie/poprawianie żagli
- Wyjście z manewru na czysty kurs
Częsty błąd: próba odejścia „pod wiatr” — bez prędkości jacht traci sterowność.
6. Dojście do nabrzeża
Klasyczny manewr portowy — jacht dochodzi do nabrzeża na żaglach, bez silnika.
Co musisz pokazać:
- Wybór kursu i prędkości
- Wybranie burtu, której będziesz cumować
- Wyłajowanie żagli w odpowiednim momencie
- Wyjście załogi z cumami w gotowości
Kryterium: jacht zatrzymuje się tuż przy nabrzeżu, cumy mogą być podane.
Częsty błąd: zbyt szybkie podejście (uderzenie w nabrzeże = egzaminator odbiera ster) albo zbyt wolne (jacht traci sterowność, dryfuje obok nabrzeża).
7. Odejście od nabrzeża
Wymagający manewr — jacht odchodzi od nabrzeża wyłącznie na żaglach.
Co musisz pokazać:
- Wybór sposobu odejścia (rufą do wody / dziobem do wody, zależnie od wiatru)
- Stawianie żagli
- Wyjście z manewru z odpowiednią prędkością
Częsty błąd: „uwięzienie” jachtu między nabrzeżem a wiatrem — kandydat nie wie, jak odjechać przy bocznym wietrze.
8. Stawanie w dryf
Manewr ratunkowy / techniczny — jacht zostaje „powieszony” na żaglach w taki sposób, że stoi praktycznie w miejscu.
Co musisz pokazać:
- Komendy: „Stawiamy w dryf”
- Pozycja foka po „podwietrznej” stronie (zaback)
- Ster wyłożony na nawietrzną
- Jacht dryfuje boczno, nie idzie do przodu
Kryterium: jacht musi stać. Jeśli się przesuwa o więcej niż kilka metrów = manewr nieudany.
Praktyczne zastosowanie: w realnym żeglowaniu manewr „stawania w dryf” stosuje się przy przygotowaniu obiadu, przy małych remontach na pokładzie, przy oczekiwaniu na innych członków załogi.
9. Alarm „człowiek za burtą” (MOB) — najważniejszy manewr egzaminu
To klasyczny manewr ratunkowy. Pokazuje, że potrafisz uratować człowieka, który spadł z jachtu.
Co musisz pokazać:
- Natychmiastowa komenda: „Człowiek za burtą!”
- Wrzucenie koła ratunkowego za burtę (zawsze!)
- Wybór manewru: zwrot przez rufę (klasyczny) lub ósemka (nowsza metoda)
- Powrót do osoby (lub manekina) z podwietrznej strony, tak żeby jacht zasłonił ją od wiatru
- Wyłajowanie żagli przy dojściu
- Zatrzymanie się dokładnie przy „człowieku” — w zasięgu ręki
Kryterium: komisja oczekuje 2-3 zwrotów maksymalnie. Jeśli wykonujesz 5+ zwrotów i wciąż nie możesz dotrzeć do człowieka = manewr nieudany.
Częste błędy:
- Brak natychmiastowej komendy („człowiek za burtą” musi być głośne i wyraźne)
- Niewrzucenie koła ratunkowego
- Podejście od strony nawietrznej (jacht z wiatrem najeżdża na człowieka — niebezpieczeństwo uderzenia)
- Zbyt szybkie podejście (przejechanie obok)
Bardzo ważne: manewr MOB odbywa się na otwartym akwenie, nie w porcie. Komisja często łączy go z manewrami pod żaglami — czyli w trakcie żeglugi nagle „krzyczy” „człowiek za burtą”, a ty musisz zareagować w sekundzie.
3 manewry na silniku
Po manewrach pod żaglami egzaminator zwykle prosi o uruchomienie silnika.
1. Kotwiczenie i cumowanie w różnych warunkach
Co musisz pokazać:
- Wybór miejsca kotwiczenia (głębokość, dno)
- Stawanie pod wiatr przed wyrzuceniem kotwicy
- Wybieranie odpowiedniej długości łańcucha (typowo 3-5x głębokość)
- Kontrola, czy kotwica trzyma (jacht nie dryfuje)
2. Prowadzenie jachtu na silniku przy spotkaniu z innym jachtem
Co musisz pokazać:
- Znajomość prawa drogi (silnik vs żagle, mijanie, wyprzedzanie)
- Sygnały dźwiękowe (jeśli wymagane)
- Decyzje manewrowe (kto kogo ustępuje)
3. Alarm „człowiek za burtą” na silniku
Łatwiejsza wersja niż pod żaglami — na silniku można po prostu zawrócić i podjechać.
Co musisz pokazać:
- Natychmiastowa reakcja (komenda, koło)
- Wybór trasy zawrócenia
- Bezpieczne podejście (NIE śrubą do człowieka!)
Praca w charakterze członka załogi
Krótki blok, ale wymagany przez ustawę. Egzaminator może wyznaczyć cię na członka załogi, gdy inny kandydat steruje.
Co musisz pokazać:
- Wykonywanie poleceń sternika (bez dyskusji)
- Odpowiadanie na komendy (powtórzenie komendy = „Tak jest, idę”)
- Zachowanie podczas alarmu MOB jako członek załogi
Węzły żeglarskie — co umieć
Obowiązkowa lista 7 węzłów:
- Ósemka (stoper)
- Płaski (rafowy) (łączenie dwóch lin tej samej grubości)
- Knagowy (na knadze cumowniczej)
- Ratowniczy (bowline) (pętla nieprzesuwna)
- Cumowy (na słupku/palu)
- Wyblinka (do kolejnej liny)
- Skracacz (manharness) lub ósemka tandemowa
Co musisz pokazać:
- Wykonanie węzła w kilku sekundach
- Bez patrzenia (egzaminator może poprosić „z zawiązanymi oczami”)
- Rozwiązanie po użyciu
Praktyczna rada: trenuj węzły codziennie przed egzaminem. 5 minut, ale przez 2 tygodnie. Wtedy stają się odruchem.
Prace bosmańskie
Krótki blok — podstawowa obsługa urządzeń jachtowych:
- Obsługa knagi cumowniczej
- Zwijanie liny
- Mocowanie cumy do pala
- Stawianie/zrzucanie żagli (jeśli nie zrobione wcześniej)
System ocen — co dokładnie ocenia komisja
Każdy manewr jest oceniany w skali 2-5:
- 5 (bardzo dobry) — manewr wykonany bezpiecznie, skutecznie, ze świadomością
- 4 (dobry) — manewr wykonany z drobnymi błędami, ale skutecznie
- 3 (dostateczny) — manewr wykonany z większymi błędami, ale akceptowalnie
- 2 (niedostateczny) — manewr nieudany lub niebezpieczny — OBLEW
Aby zdać: wszystkie manewry muszą być co najmniej na 3.
Druga próba: jeśli pierwsza próba manewru jest niedostateczna, możesz spróbować raz. Druga próba decyduje ostatecznie.
Odebranie steru przez komisję = ocena niedostateczna = oblew egzaminu. To się zdarza, gdy:
- Wykonujesz manewr w sposób zagrażający bezpieczeństwu załogi
- Doszło do kolizji z innym obiektem
- Bom uderzył w wantę (zwrot przez rufę bez kontroli)
- Najechałeś na człowieka podczas MOB
- Jacht „wszedł” w nabrzeże (uderzenie zamiast cumowania)
Gdzie najczęściej oblewają — 7 najczęstszych błędów
Z naszej obserwacji — 7 najczęstszych powodów oblania:
1. Brak komend dla załogi
Wielu kandydatów potrafi wykonać manewr ręcznie, ale nie wydają komend. Komisja traktuje to jako brak umiejętności kierowania załogą = ocena niedostateczna.
Rozwiązanie: głośno krzyczeć komendy podczas każdego manewru, nawet jeśli wydają się oczywiste.
2. Zwrot przez rufę bez kontroli bomu
Klasyczny powód oblania. Bom wykonuje pełen łuk od strony do strony, jeśli nie jest kontrolowany przez szota grota (lina od bomu), uderza w wantę = niebezpieczne dla załogi.
Rozwiązanie: przyciągnij szot grota przed zwrotem, potem kontrolowanie puść podczas przejścia bomu.
3. Alarm „człowiek za burtą” z opóźnieniem
Komisja celowo wybiera moment, gdy się rozluźnisz. Jeśli reakcja jest opóźniona o 5-10 sekund = niewystarczająca.
Rozwiązanie: pierwszą sekundę zawsze poświęcaj na komendę („CZŁOWIEK ZA BURTĄ!”), drugą na koło ratunkowe, trzecią na decyzję manewru.
4. Dojście do nabrzeża zbyt szybko
Kandydaci często boją się braku prędkości i podchodzą do nabrzeża zbyt szybko. Jacht uderza w nabrzeże = ocena niedostateczna.
Rozwiązanie: wyłajowanie żagli wcześniej, niż się wydaje. Lepiej dochodzić wolno i poprawić, niż uderzyć.
5. Stawanie w dryf — jacht idzie do przodu
Klasyczna pomyłka: kandydat wybiera żagle za bardzo, jacht zamiast dryfować bocznem, idzie do przodu.
Rozwiązanie: fok mocno zabackowany (od strony przeciwnej do kursu), grot luzowany, ster wyłożony na nawietrzną.
6. Brak refowania
Przy 3-4 Bf z genuą jacht ma za duży przechył. Komisja oczekuje refowania lub zmiany foka. Brak akcji = brak kompetencji.
Rozwiązanie: podczas egzaminu obserwuj wiatr i podejmuj decyzje. Jeśli wiatr rośnie — komenda do refowania.
7. Stres i panika
Najpopularniejszy „powód oblania”. Kandydat zna manewry, ale podczas egzaminu zapomina komend, robi pochopne ruchy, panikuje przy MOB.
Rozwiązanie: przed egzaminem przećwicz każdy manewr 5-10 razy w warunkach kursowych. Wtedy reakcja staje się automatyczna, niezależna od stresu.
Jak się przygotować — 4 sprawdzone metody
1. Kurs dobry, nie najtańszy
Różnica między tanim a dobrym kursem to różnica między oblaniem a zdaniem. Dobry instruktor nauczy cię nie tylko manewrów, ale subtelnych szczegółów (timing, decyzje, ekonomia ruchu).
Sugerowane szkoły: sprawdzaj opinie, lat doświadczenia, kwalifikacje instruktorów. Cena 1 200-1 500 zł za kurs to standard 2026.
2. Praktyka między kursem a egzaminem
Większość kursów kończy się egzaminem bezpośrednio po szkoleniu. To dobre, bo „świeżo nauczone” manewry są w pamięci. Ale jeśli między kursem a egzaminem masz 1-2 miesiące — wracaj na wodę co najmniej raz.
Możliwości:
- Rejs ze szkółką jako „powtórka”
- Rejs z doświadczonym żeglarzem
- Wynajem małego jachtu (Omega, Conrad 25) z kolegami
3. Wizualizacja przed egzaminem
W noc przed egzaminem mentalnie przejdź każdy manewr:
- Pozycja jachtu i wiatr
- Komendy
- Sekwencja ruchów
- Krytyczne momenty
To pomaga przy stresie egzaminacyjnym.
4. Spokój na wodzie
Egzaminator widzi spokój. Jeśli jesteś nerwowy, robisz pochopne ruchy. Jeśli jesteś spokojny, decyzje są lepsze.
Praktyka: głębokie oddechy przed każdym manewrem. Komenda głośna, ale spokojna. Ruchy płynne, nie nerwowe.
Co zrobić, gdy oblałeś
To się zdarza — 30-40% pierwszorocznych kandydatów nie zdaje za pierwszym razem. Nie panikuj.
Co dalej:
- Spokojna analiza — który manewr poszedł źle, dlaczego
- Powtórka praktyczna — wróć na wodę z instruktorem, popraw konkretne błędy
- Ponowne zgłoszenie do egzaminu — opłata 250 zł, czas oczekiwania 2-4 tygodnie
- Ponowne przystąpienie — kolejny egzamin w całości (nie ma częściowego zaliczenia)
Wskazówka: wiele osób zdaje za drugim razem bez problemu, bo pierwszy oblew nauczył ich, co poszło źle.
Po zdaniu — co dalej
Zdany egzamin nie jest jeszcze patentem. To zaświadczenie o pozytywnym wyniku. Aby otrzymać fizyczny dokument:
- Zgłoś się elektronicznie do PZŻ przez system PYA
- Dołącz:
- Zaświadczenie o zdaniu (otrzymane od komisji)
- Zdjęcie 3,5×4,5 cm
- Potwierdzenie wpłaty 50 zł (lub 25 zł — ulga)
- Patent przychodzi pocztą w ciągu 2-4 tygodni
Od tej chwili możesz:
- Wynajmować jachty żaglowe na śródlądziu i części wód morskich
- Prowadzić jachty do długości określonej w patencie żeglarza
- Rozważać kolejny stopień — Jachtowy Sternik Morski (JSM) — wymagający 200 godzin stażu
Co kupić — sprzęt na egzamin
Egzamin praktyczny nie wymaga własnego sprzętu (wszystko zapewnia szkoła / komisja). Ale warto mieć:
- Wodoodporna kurtka — pogoda na egzaminie potrafi zaskoczyć
- Czapka z daszkiem — przeciwsłoneczna, ze sznurkiem (żeby nie wpadła do wody)
- Antypoślizgowe buty (sportowe trampki z gumową podeszwą wystarczą)
- Małe rękawiczki żeglarskie (niewymagane, ale pomocne przy linach)
- Dowód osobisty (lub paszport, legitymacja) — obowiązkowo
Patent zagraniczny i uznawalność
Polski patent żeglarza jachtowego wydawany jest przez PZŻ, którego organem nadrzędnym jest Ministerstwo Sportu i Turystyki. Dlatego w krajach Unii Europejskiej patent jest zwykle uznawany.
Wyjątki: poza UE (np. Chorwacja w niektórych firmach, Turcja, Tunezja, kraje Karaibów) — warto sprawdzić wymagania konkretnej firmy czarterowej. Niektóre wymagają ICC (International Certificate of Competence) — można go uzyskać po polskim patencie poprzez PZM (jeśli także masz patent motorowodny) lub po patentie JSM.
Praktyczna rada: przed czarterem za granicą sprawdź wymagania. Sailing.org.pl regularnie aktualizuje informacje o uznawalności polskich patentów w różnych krajach.
Najczęściej zadawane pytania
Czy mogę zdawać tylko teorię, a praktykę później? Nie. Egzamin jest w całości — teoria + praktyka w jednym terminie. Niezaliczenie jednej części = oblew całości.
Co jeśli pogoda jest zła w dniu egzaminu? Komisja odwołuje egzamin praktyczny jeśli wiatr przekracza 5 Bf. Termin zostaje przesunięty (zwykle na następny dzień lub tydzień). Bez dodatkowych opłat.
Czy egzaminator dyktuje, które manewry mam wykonać? Tak. Komisja wybiera 6-8 manewrów z listy 9 dla każdego kandydata indywidualnie. Nie wiesz wcześniej, które będziesz robił.
Czy każdy manewr można powtórzyć? Tak, jeden raz. Druga próba decyduje ostatecznie.
Czy mogę być oceniony przez różnych egzaminatorów? Tak, czasem zdarza się, że dwóch egzaminatorów zmienia się w trakcie. To nie zmienia kryteriów.
Co zrobić, jeśli inny kandydat na jachcie robi błąd zagrażający mnie? Powiedz komisji głośno i wyraźnie. Egzaminator zwykle przerywa manewr i analizuje sytuację. Twoja ocena nie zostanie obniżona za błąd innego kandydata.
Czy mogę zdawać samodzielnie, bez kursu? Tak, ale nie polecamy. Egzamin praktyczny wymaga konkretnej praktyki, której nie da się nabyć z książek. Bez kursu ryzyko oblewu rośnie do 80%+.
Czy są obozy szkoleniowe kończące się egzaminem? Tak, klasyczna forma uzyskania patentu. 7-10 dniowe obozy na Mazurach (Wilkasy, Krutyń) lub Zatoce Puckiej, kończące się egzaminem. Ceny 2 000-3 500 zł (kurs + zakwaterowanie + wyżywienie + egzamin).
Co dalej
Jeśli jesteś w procesie przygotowania do egzaminu:
Przeczytaj nasz pełny przewodnik o patencie żeglarza — pełna informacja o ścieżce uzyskania uprawnień.
Zobacz aktualny harmonogram egzaminów PZŻ →
Jeśli już zdałeś — gratulacje! Sprawdź dalsze możliwości:
- Jachtowy Sternik Morski (200 godzin stażu, większe uprawnienia)
- Kursy specjalistyczne (locja morska, nawigacja terestyczna)
- Pierwszy czarter — sprawdź nasz przewodnik na TenJacht.pl
Czytaj też na sailing.org.pl:
- Patent żeglarza jachtowego 2026 — pełna ścieżka uzyskania — od kursu do dokumentu
- Lista szkół żeglarskich w Polsce
- Kalendarz egzaminów PZŻ
- Patenty motorowodne (sternik motorowodny)
- Jachtowy Sternik Morski — następny krok
Czytaj też u partnerów grupy Twist:
- TenJacht — Pierwszy czarter jachtu na Mazurach — co dalej po patencie
- Twist Czarter — Pierwszy rejs z dziećmi z Mariny Górkło
Informacje aktualne na maj 2026. Wszystkie wymagania egzaminacyjne weryfikuj na oficjalnej stronie PZŻ — pya.org.pl. Ceny opłat egzaminacyjnych mogą się zmienić — sprawdź aktualne kwoty przed wpłatą. Konto PZŻ podane wyżej jest aktualne, ale potwierdzaj przed każdą wpłatą.